Święty Mikołaj w duchu Montessori

Grudzień to czas, kiedy Święty Mikołaj pojawia się niemal wszędzie – w domach, przedszkolach, szkołach, na ulicach. Dla wielu dzieci to magiczna postać, dla innych – po prostu element świątecznej tradycji. Ale czy kiedykolwiek zastanawialiście się, jak rozmawiać o Mikołaju z dziećmi w duchu Montessori? Czy warto podtrzymywać tę tradycję, a może lepiej skupić się na innych wartościach? A co odpowiedzieć dziecku, które spyta: „Czy Święty Mikołaj istnieje?”. Czytaj do końca a znajdziesz propozycje kontynuacji takiej rozmowy.

Święty Mikołaj – symbol czy rzeczywistość?

Wielu rodziców i nauczycieli staje przed dylematem: czy opowiadać dzieciom o Mikołaju jako o kimś prawdziwym, czy raczej jako o symbolicznej postaci? To ważne pytanie, bo dzieci – zwłaszcza te młodsze często nie odróżniają jeszcze świata fantazji od rzeczywistości. Warto więc świadomie wybrać, jaką historię chcemy im przekazać.

Montessori a Święty Mikołaj – czy to się łączy?

Metoda Montessori opiera się na szacunku, uczciwości, realnych doświadczeniach i wolności wewnętrznej. Podejście wielu opiekunów „Dostaniesz prezent, jeśli byłeś grzeczny” jest wg założeń metody Montessori niewłaściwe, bo opiera się na warunkowaniu zachowań dziecka nagrodą bądź karą. Metoda odrzuca wprowadzanie zewnętrznych motywatorów właściwego zachowania. Warto potraktować temat Świętego Mikołaja jako pretekst do rozmów o hojności, empatii i dzieleniu się z innymi.

Jak rozmawiać z dzieckiem o Mikołaju?

Jeśli chcesz wprowadzić motyw Mikołaja w swoim domu lub klasie, możesz zrobić to w sposób świadomy i delikatny:

• Opowiedz historię Mikołaja – przybliż dziecku postać biskupa Mikołaja lub wyjaśnij, że Mikołaj to symbol świąt, a nie dosłowna osoba.
• Zachęć dziecko do pracy ze swoją wyobraźnią – zapytaj „Jak sobie wyobrażasz Świętego Mikołaja?”. Porozmawiajcie też o tym, jak Ty jako Nauczyciel bądź Rodzic widzisz tę postać. Odpowiadaj dziecku szczerze, gdyż w Montessori stawiamy na zaufanie i prawdomówność.
• Skup się na wartościach – niech rozmowy o Mikołaju będą okazją do poruszenia tematów dobroci, wspólnoty, dzielenia się i troski o innych. Dzięki temu magia świąt nabierze głębszego sensu.

Przykłady działań w duchu Montessori

Jak może wyglądać grudzień w rodzinie lub klasie?

• Kalendarz adwentowy z zadaniami – zamiast słodyczy, niech w okienkach znajdzie się karteczka z codziennym małym wyzwaniem, np. pomoc komuś, napisanie podziękowania czy przytulenie.
• Świąteczne karty – z historią biskupa Mikołaja, z polskimi tradycjami świątecznymi oraz świątecznymi zwyczajami na świecie.
• Wspólne pakowanie prezentów – rozmowy o tym, komu i dlaczego chcemy je podarować – to uczy empatii i odpowiedzialności.
• Czytanie na głos książek i opowieści – o tradycjach, dobroci i dzieleniu się oraz zachęcanie dzieci, by same opowiedziały, czym są dla nich święta.

W ten sposób postać Mikołaja przestaje być tylko fantazją – staje się punktem wyjścia do wspólnych działań i rozmów o wartościach, które naprawdę kształtują charakter.

Czy warto rozmawiać o Świętym Mikołaju?

Wg mnie tak, choć faktycznie nie ma jednej dobrej odpowiedzi. I to też jest piękne. Bo przecież każda rodzina może zdecydować, co jest dla niej najlepsze i jakimi wartościami się kieruje. Najważniejsze jednak, by była to świadoma decyzja o tym, w jaki sposób chcemy tą postać przedstawić. To czego nie warto w mojej opinii robić, to utwierdzać dzieci w nieprawdziwych przeświadczeniach. Co więc można dziecku powiedzieć, jeśli zapyta: „Czy Święty Mikołaj istnieje?”. W swojej praktyce używam zdania: „Ja bardzo lubię wierzyć, że On istnieje – wyobrażam go sobie jako (i tu opisuję swoje wyobrażenie)”.

Jeśli zdecydujesz się podtrzymywać obecność Mikołaja w swoich świątecznych tradycjach, niech to będzie z szacunkiem, uczciwością i myślą o tym, aby dziecko za kilka lat nie przeżyło rozczarowania faktem, że to jednak najbliżsi podkładają podarki pod choinką. Taka postawa da dzieciom poczucie bezpieczeństwa i zbuduje zaufanie oraz wartości, które zostaną z nimi na długo.